صرف نظر از صنعت، کدها و استانداردهای توسعه یافته توسط سازمان هایی از جمله ISO، ANSI، و IEEE بخشی جدایی ناپذیر از محیطی است که ما در آن کار می کنیم و تأثیر عمده ای بر مهندسی و طراحی دارند.
در ابتدا بنا داریم مقدمهای کوتاه برای مهندسین ابزار دقیق و کنترل که در ابتدای کار هستند ارائه دهیم تا آشنایی مقدماتی با کدها و استانداردها داشته باشند و همچنین توصیههایی برای شروع کار برای این افراد داشته باشیم.
هر رشته مهندسی از کدها و استانداردها استفاده می کند. برخی از کدها و استانداردها مختص یک رشته مهندسی هستند در حالی که برخی از چندین رشته متفاوت هستند. این مقاله بر روی استانداردهای ایالات متحده تمرکز خواهد کرد، زیرا استانداردهای ایالات متحده و سایر استانداردها بسیار متفاوت است و می تواند موضوع مقاله دیگری باشد.
تفاوت بین کد و استاندارد چیست؟
قبل از اینکه بتوانید بفهمید روی چه کدها و استانداردهایی باید تمرکز کنید، باید بدانید که آنها چیستند و برخی از تفاوت ها را بدانید.
در ابتدایی ترین شکل خود، استاندارد یک دستورالعمل فنی است که توسط تولید کنندگان و مهندسان به منظور ایجاد یک محصول یکنواخت که می تواند به طور مستقل توسط افراد، گروه ها یا شرکت های غیر مرتبط تولید شود، استفاده می شود. رعایت استاندارد توسط یک تولید کننده یا شرکت می تواند اختیاری باشد یا گزینه هایی داشته باشد که به کاربر اجازه می دهد تا حدودی آزادی عمل داشته باشد.
تلفن های همراه نمونه خوبی از استفاده اختیاری از استاندارد هستند. همه تلفن های همراه استاندارد یکسانی را برای درگاه ارتباطی و شارژ اتخاذ نکرده اند، اما آنهایی که از استاندارد خاصی پیروی می کنند، همه قابل تعویض هستند.
کد مجموعه ای از قوانین است که گاهی توسط قانون تصویب می شود و سازندگان و مهندسان باید از آن پیروی کنند تا به سطح رضایت بخشی از ایمنی و قابلیت اطمینان(Reliability) دست یابند.
کد ها سختگیرانه تر از استانداردها هستند، به خصوص اگر توسط قانون تصویب شوند. عدم رعایت کدها می تواند عواقب ناگواری همچون تصادف، جراحت یا حتی مرگ در پی داشته باشد. یک کد ممکن است تعیین کند که ساختار یک ساختمان چگونه ساخته می شود و از چه مصالحی استفاده می شود. پیروی نکردن از کد ممکن است منجر به فروریختن ساختمان و احتمال آسیب توسط ساکنان آن شود.
چه کدها و استانداردهایی برای مطالعه نیاز دارید؟
هزاران کد و استاندارد منتشر شده در آنجا وجود دارد و برای یک نفر غیرقابل تصور است که همه آنها را کاملاً بشناسد. نکته کلیدی این است که با آنها آشنا باشید و بتوانید به سرعت به یاد بیاورید که کدام کدها یا استانداردها برای موقعیت یا شرایط فعلی شما اعمال می شود.
کدها و استانداردها مانند بسیاری از رمانها به این منظور نوشته نشدهاند که تخیل شما را تسخیر کنند و شما را به سرزمینی دور سوق دهند، بنابراین خواندن آنها میتواند کاری طاقت فرسا باشد. با این وجود، گاهی اوقات بهترین معرفی برای یک کد یا استاندارد، خواندن، یا حداقل،دانستن جایگاه استاندارد مربوطه است تا در صورت نیاز به سرعت بهش مراجعه کنید.
شما نباید بیرون بروید و سعی کنید این کار را برای هر کد و استاندارد منتشر شده انجام دهید، بلکه برای معدود مواردی که در حرفه شما بیشتر استفاده میشود به کارببرید چه بسا بعد از یک مدت استاندارد های اصلی مربوط به قسمت خودتون رو از حفظ بشید. سپس استاندارد یا کد باید در صورت نیاز توسط شما بازبینی شود، در این زمان ممکن است درک عمیقتری لازم باشد.
سازمان های کد و استاندارد چه کسانی هستند؟
در زیر برخی از سازمانهای اصلی آورده شدهاند که بهطور جداگانه صدها، برخی حتی هزاران کد یا استاندارد را در همه رشتهها و صنایع مختلف ارائه میکنند.
همه سازمانهای فوق برای هر صنعتی اعمال نمیشوند، اما آگاهی از وجود آنها، و اینکه کدام کدها و استانداردها ممکن است برای کار شما اعمال شوند، به شما کمک میکند زمانی که صنعت شما با صنعت دیگری مواجه میشود، آماده شوید.
چه استانداردهای صنعتی به شغل شما مرتبط است؟
مسیر شغلی شما و صنعتی که در آن کار می کنید تعیین می کند که کدام کدها و استانداردها برای شما مرتبط هستند، اما چند مورد وجود دارد که صرف نظر از اینکه در چه صنعتی خدمت می کنید نمی توان آنها را نادیده گرفت.
تعدادی از استاندارد های پر کاربرد در زیر به آن ها اشاره شده.
تا کنون، با فاصله محبوب ترین استاندارد ISA-5.1، نمادهای ابزار دقیق و شناسایی است.
این استاندارد که در ابتدا در سال 1949 توسعه یافت، همچنان نقشه راه مورد استفاده در توسعه P&ID (نمودار فرآیند و ابزار- Process and Instrument Diagram ) در سراسر کارخانهها، نیروگاهها و پالایشگاههای ایالات متحده است. ISA-5.1 در طول سالها تکامل یافته است و اکنون بسیار بیشتر از نمادهای P&ID است.
از آخرین ویرایش (2009)، استاندارد اکنون شامل منطق باینری(binary logic) و نمادهای بلوک تابع(function block symbols) و همچنین نمادهای شماتیک الکتریکی است. این استاندارد برای هر شخصی که در حال طراحی، بررسی و یا حتی استفاده از P&ID است، یک استاندارد الزامی برای یادگیری است.
چندین کد و استاندارد منتشر شده توسط NFPA وجود دارد که به نظر من برای مهندسین I&C قابل اجرا هستند. NEC (کد ملی برق) دارای بخشهای متعددی است که میتواند بر تصمیماتی که ممکن است اتخاذ کنید، مانند انتخاب انواع ابزار های مسکن ،شیوه های سیم کشی؛ زمین کردن؛ و بیشتر تأثیر بگذارد.
NFPA 85 برای هر مهندس درگیر در مهندسی دیگ های بخار و سایر سیستم های احتراق قابل اجرا است. NFPA 79 مکان خوبی برای تولید کنندگان تجهیزات است تا هنگام طراحی ماشین آلات با اتوماسیون و کنترل شروع کنند.
به عنوان یک مهندس مکانیک در صنعت برق یا فرآیند، کد دیگ بخار و مخزن تحت فشار ASME به همراه کدهای مختلف لوله کشی تحت فشار به طور مداوم روی میز شما باز خواهند بود. اما ایده بدی نیست، به عنوان یک مهندس I&C، حداقل با هدف آنها نیز آشنا باشید و به طور مبهم با برخی از بخش های اصلی این کدها آشنا باشید.
توصیههای این مقاله فقط میتوانند سطح انبوهی از کدها و استانداردهایی را که ممکن است در حرفه خود بهعنوان یک مهندس I&C با آنها مواجه شوید، شروع کند.
عوامل زیادی مانند صنعت شما، انتظارات مشتری و رشته مهندسی شما به شدت بر روی کدها و استانداردهایی که هر روز با آنها در تماس هستید تأثیر می گذارد.
امیدواریم این مقاله به اندازه کافی علاقه شما را برانگیخته باشد تا حداقل برخی از کدها و استانداردهای ذکر شده را بررسی کنید و همچنین در مورد کدها و استانداردهای بیشتری که در اطراف این رشته که ما آن را مهندسی ، تحقیق کنید.
مفاهیم کلی
در هر یک از حوزه های مهندسی و به ویژه در مهندسی برق، هدف از تدوین استانداردها و مقررات، حاکم کردن یک سری الزامات است که در نتیجه انتظارات مشتریان و دریافت کنندگان خدمات به خوبی برآورده شود. لذا داشتن اطلاعات کافی از استانداردهای مرتبط، پیش نیازی اساسی برای طراحی تاسیسات الکتریکی و ضامن رعایت سطح قابل قبولی از ایمنی در آنهاست. اهمیت ایمنی طرح ها به هیچ وجه کمتر از مسائل فنی نیست، آنگونه که اغلب گفته می شود: “ایمنی همواره اصلی مهم و غیرقابل مصالحه است”.
استانداردهای قانونی
مجموعه مقرراتی هستند که دولت های محلی و ایالتی، قوانین مورد نیاز مجریان و بازرسین قانونی را از آنها استخراج می کنند.
استانداردهای فنی
این استانداردها کلیه مقرراتی را شامل می شوند که طراحی، تولید و آزمایش ماشین ها، مواد، تجهیزات و تاسیسات بر اساس آنها انجام می شود. به نحوی که نهایتاً آزمایش ها، صحت عملکرد و ایمنی آنها را تائید نماید.استانداردهای فنی ممکن است در هر کشور توسط مراجع ملی و یا مراجع بین المللی منتشر شده و ارزش قانونی پیدا کنند.
استاندارد های عمومی
این سری از استانداردها شرایط و حدود کلی را برای طراحی، ساخت و نصب کلیه تجهیزات برقی معین میکند و به تجهیزات خاصی اشاره نمی کند.
آنچه در ادامه خواهد آمد استانداردهای رایج در صنعت نفت و گاز و پتروشیمی است که در طول مدت دوره به استانداردهای رایج در شرکت گاز ( IGS) و استانداردهای رایج در شرکت نفت (IPS )و برخی از استانداردهای بین المللی در محدوده سیلابس در نظر گرفته شده ارائه خواهد شد.


